Góry Sowie, to teren pełen tajemnic, legend o ukrytych skarbach, to sztolnie niewiadomego przeznaczenia wydrążone podczas minionej wojny w górach, penetrowane przez eksploratorów i poszukiwaczy skarbów, to tajemnicze budowle w lesie. Niektóre z nich można zwiedzić, inne są niedostępne lub czekają na swoje odkrycie. A wszystko to w otoczeniu czystej, nieskażonej przemysłem przyrody, w której dobrze czują się i ludzie i zwierzęta. |
![]() |
Najwyższy szczyt Gór Sowich - Wielka Sowa (1015 m n.p.m.), łatwy do zdobycia ze wszystkich stron i dla wszystkich. Wielka Sowa jest wybitnym punktem widokowym. Roztacza się z niej jedna z najpiękniejszych i najrozleglejszych panoram górskich, obejmująca praktycznie całe Sudety, ogromną część Przedgórza i spore fragmenty Niziny Śląskiej. Do niedawna można było ją podziwiać tylko z wieży widokowej, obecnie po wylesieniu części zboczy także z samego szczytu otwierają się fragmentaryczne widoki, które ogranicza tylko rozległość dość wyrównanego wierzchołka. |
![]() |
Wielka Sowa znajduje się w centrum Parku Krajobrazowego Gór Sowich o powierzchni 6890,03 ha. Na jego terenie znajduje się także rezerwat przyrody "Bukowa Kalenica", obejmujący fragment lasu mieszanego regla dolnego i górnego oraz formy skalne. Ponadto na terenie parku są dość liczne pomniki przyrody (drzewa, skałki). Góry Sowie nadają się doskonale do uprawiania turystyki pieszej, rowerowej, narciarskiej, a także motorowej, bowiem przecinają je przez wszystkie ważniejsze przełęcze dobre, widokowe szosy. Przebiegają tędy również dwa popularne szlaki turystyczne: 1. E-3 - europejski szlak turystyczny znad Atlantyku do Morza Czarnego; 2. lokalny szlak im. dr Orłowicza. |
![]() |
Kolejka podziemna pierwsza w Polsce a czwarta w Europie. Niegdyś służyła do przewozu górników, dzisiaj można z niej skorzystać kończąc zwiedzanie Podziemnej Trasy Turystycznej. Pociąg składa się z lokomotywy i trzech wagonów, w których jednocześnie może być przewożonych trzydzieści sześć osób, które na pewno doświadczą niewygód związanych z pracą w kopalni. |
![]() |
Kompleks "Włodarz" położony jest na zboczach góry o tej samej nazwie. Jest to jeden z kompleksów wybudowanych w ramach projektu budowlanego "Riese". Jest to największy z dotychczas poznanych kompleksów. Jak dotąd znane są cztery wejścia, jednak dostać się do środka można tylko przez dwa. Wszystkie wejścia znajdują się na tej samej wysokości. Sztolnie połączone są siecią prostopadłych wyrobisk i stanowią całość. Wymiary sztolni są do siebie zbliżone. Mają około 3m szerokości, a ich długość wynosi od około 190m do 240m. Prace w kompleksie zostały przerwane w różnym stopniu zaawansowania, od początkowej fazy robót górniczych, po wykończone obetonowane hale. Na końcu zalanej wodą sztolni prowadzącej od wyjścia nr 1 znajduje się hala mająca następujące wymiary: długość około 50m, szerokość około 8m i wysokość około 10m. Początkowy odcinek hali jest obetonowany, dalszy ciąg jest w stanie surowym, a jej koniec ukryty jest za zawałem. |
![]() |
Charakterystyczną cechą dla prawie wszystkich kompleksów "Olbrzyma" są drążone w pobliżu wejścia wartownie, w tym kompleksie znajdują się one około 50 m od wyjścia po obu stronach sztolni. W bocznym wyrobisku pomiędzy sztolniami nr 2 i 3 znajduje się szyb, ma on około 4m średnicy i 40m wysokości, łączy podziemne wyrobiska z naziemną częścią kompleksu. Sztolnie w tym kompleksie drążono także w sposób "dwupoziomowy" co jest widoczne w wielu miejscach. Część wyrobisk znajdujących się w pobliżu wejścia nr 1 jest zalana, głębokość wody dochodzi w niektórych miejscach do 2 m, stanowi to nie lada okazję do podziemnych pontonowych wypraw. |
![]() |
Naziemna część "Włodarza" jest podobnie jak podziemna mocno rozbudowana. W pobliżu wejścia do sztolni nr 1 znajduje się olbrzymi wykop o tajemniczym znaczeniu, zaś w pobliżu wejścia nr 4 znajduje się obmurowany zbiornik z wodą. |
![]() |
Walim to niegdyś osiedle przemysłowe, a teraz wieś. Posiada on wysokie walory krajoznawcze i krajobrazowe. Znajduje się tu także wiele zabytków: Kościół parafialny św. Barbary z 1548 r., kościół św. Jadwigi, dwór z XVIII wieku, na cmentarzu znajduje się kwatera ofiar faszyzmu obejmująca 10 grobów zbiorowych. Szacuje się, że może być tu pochowanych około 20 tys. więźniów obozów pracy zatrudnionych przy budowie podziemnych sztolni w okolicy. Znajduje się tu także miejsce pamięci narodowej u wylotu sztolni nad Walimką. U wschodniego podnóża Ostrej (szczyt 654 m) nad Walimką znajdują się wyloty 3 sztolni będących fragmentem podziemnego kompleksu budowli. Zostały wykute w latach 1943 - 45 przez organizację Todta, wykorzystującą do pracy więźniów z obozu koncentracyjnego Gross Rosen. Wejścia do sztolni zabezpieczają kraty. Dla turystów są udostępnione sztolnie do zwiedzania z przewodnikiem. |
![]() |
Kompleks Osówka (tajemnicze podziemne miasto) znajduje się na południowym i wschodnim zboczu góry Osówka w gminie Głuszyca. Jest to najciekawszy i najdłuższy udostępniony kompleks wybudowany w ramach programu Riese. Podziemna część składa się z trzech sztolni leżących na różnych wysokościach. Wloty dwóch sztolni oddalone są od siebie o 170m. Całość jest jednym wielkim wyrobiskiem połączonym ze sobą systemem wyrobisk chodnikowych i komorowych. Długość (zinwentaryzowanych) podziemnych wyrobisk tego kompleksu wynosi 1700m. Głównymi budowlami naziemnego kompleksu są "Kasyno" i "Siłownia". W rejonie gminy Głuszyca w powiecie wałbrzyskim budowano jednocześnie 7 kompleksów: Osówka, Rzeczka, Włodarz, Soboń, Gontowa, Jugowice Górne i Książ. |
![]() |
Zagórze Śląskie jest turystyczną miejscowością usytuowaną na wysokości 400 m n.p.m. na lewej skarpie rzeki Bystrzycy w północno zachodniej partii Gór Sowich u stóp góry Chojna. Zagórze powstało w XIV w. jako podzamcze dla panujących w zamku Grodno na górze Chojna. Zamek Grodno wybudowano około 1292 roku przez Bolka I, w celu zabezpieczenia głównego szlaku handlowego prowadzącego przez Góry Sowie. Po księciu piastowskim kolejni właściciele rozbudowali go i powiększyli. W XVIII w. zamek został opuszczony i popadł w ruinę. Obecnie został powtórnie zrekonstruowany i mieści się w nim muzeum. Znajduje się tu także jedno z najpopularniejszych i najpiękniejszych jezior zaporowych w Sudetach - Jezioro Bystrzyckie. Zajmuje ono bardzo malowniczy odcinek doliny rzeki pomiędzy Jugowicami a Lubachowem. Zwyczajowo lokalizowane jest w Zagórzu Śląskim, chociaż zapora znajduje się na terenie Lubachowa, i samo Zagórze oddzielone jest od jeziora zalesionymi wzniesieniami: Grodna (z zamkiem) i Drewnica. W latach 1911 - 14 wzniesiono potężną, kamienną zaporę o wysokości 44m i długości 230,5m. Tama u podstawy ma 29m grubości, a w koronie 3,5m. koroną zapory przechodzi szosa (obecnie nie użytkowana). Poniżej zapory w latach 1912 - 17 powstała niewielka hydroelektrownia o mocy około 1,2 MW. |
![]() |
Równie ciekawym obiektem do zwiedzania jest Zamek Książ w Wałbrzychu, wybudowany w latach 1288 - 1292 dla obrony przed Czechami przez księcia świdnicko - jaworsko - ziębickiego Bolka I. Zamek wyróżnia się bogactwem i przepychem sztukaterii na ścianach i sufitach, autentycznymi meblami połączonymi ze współczesnymi wystawami tkanin, porcelany użytkowej i ceramiki artystycznej. Obok zamku, po dawnych stajniach i powozowniach zamkowych, znajduje się zespół zabudowań Państwowego Stada Ogierów. Szczególnie godna uwagi jest jedna z najpiękniejszych w Europie kryta ujeżdżalnia. Została ona wykonana z drewna modrzewiowego bez użycia gwoździa. Hoduje się tu około 100 koni, głównie rasy śląskiej. Istnieje tutaj również ośrodek jeździecki, korzystający za znajdującego się w pobliżu hipodromu. Specjalnością książańską jest powożenie zaprzęgami. |
![]() |
Po obejrzeniu zamku i stadniny warto odwiedzić Palmiarnię. Wybudowana została w latach 1911 - 1914, z polecenia księcia pszczyńskiego Jana Henryka XV Hochberga. Zajmuje powierzchnię 1900 metrów kwadratowych. Znajduje się w niej około 80 gatunków roślin z całego świata. Zobaczyć tu można między innymi: bielunia, oleandra, dracenę, araukarię, różne gatunki palm, kaktusów, cytrusów. Ciekawostką jest to, że ściany wewnętrzne palmiarni wyłożone są tufem wulkanicznym pochodzącym z wulkanu Etna. |
![]() |
Zmotoryzowanym polecamy zwiedzenie całej Kotliny Kłodzkiej z zespołem najstarszych i najpiękniejszych polskich uzdrowisk: Lądek-Zdrój, Polanica-Zdrój, Duszniki-Zdrój i Kudowa-Zdrój. |
![]() |
W Międzygórzu można zobaczyć największy po tej stronie Sudetów Wodospad Wilczki oraz Ogród Bajek. W Kletnie , niedaleko Stronia Śląskiego można zobaczyć największą w Sudetach i najpiękniejszą w Europie Jaskinię Niedźwiedzią. Wracając nie można ominąć Gór Stołowych i zobaczyć przeróżne, niekiedy bardzo dziwne formy skalne. |
![]() |
Wambierzyce - to mała miejscowość położona u podnóża Gór Stołowych, określana poetycznie jako "Śląska Jerozolima". Jest to jedyne i niepowtarzalne Sanktuarium Maryjne na Ziemi Kłodzkiej. W centrum Wambierzyc, znajduje się przepiękna pielgrzymkowa Bazylika pod wezwaniem Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny. Naprzeciwko Bazyliki oraz na okolicznych wzgórzach znajduje się Kalwaria Wambierzycka, na którą składa się 79 kaplic oraz liczne figury i krzyże. Dużą osobliwością Wambierzyc jest największa na Ziemi Kłodzkiej ruchoma szopka, wykonana przez miejscowego ślusarza L. Wittiga. Na wiele scen składa się 800 figurek lipowych, z tego 500 poruszanych przez mechanizmy ciężarkowe. |
![]() |
Wielkim przeżyciem jest odwiedzenie jedynej w kraju Kaplicy Czaszek z 1776 roku, stworzonej przez miejscowego proboszcza, który zebrał z okolicy kości i czaszki żołnierzy poległych podczas wojny trzydziestoletniej, wojen śląskich i ofiar cholery. |
![]() |
Jakże odmienny i niepowtarzalny jest kolejny klejnot w naszej koronie. Z oddali wygląda jak płaski stół. I jak na ten mebel jest całkiem okazały i ogromny. Jego nogi są niewidoczne, bo okrywa je potężny obrus z utkanymi na nim świerkami, sosnami i brzozami. A blat jest masywny, kamienny zbudowany z piaskowców. Ten niecodzienny blat ma 600 metrów długości i 300 metrów szerokości. Dodatkowo jest osadzony ponad 150 metrów powyżej otaczających go terenów. Z bliska dostrzeżemy w naszym stole szereg spękań a wprawne oko zauważy wiele warstw skalnych, które układają się prawie poziomo, jedna na drugiej, z zadziwiającą regularnością. To przejaw płytowej budowy tych gór jedynej tego typu w Polsce. Od tych spękań, szczelin otrzymał swoją nazwę najwyższy szczyt Gór Stołowych - Szczeliniec Wielki. |
![]() |